Từ năm 2026, theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chính sách về điều kiện hưởng lương hưu sẽ có sự thay đổi quan trọng. Một trong những điểm mới đáng chú ý là thời gian đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) tối thiểu để được nhận lương hưu đã được giảm xuống còn 15 năm, thay vì 20 năm như trước đây. Sự điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhiều người lao động có cơ hội hưởng lương hưu khi về già.
Cụ thể, theo Điều 64 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động tham gia BHXH bắt buộc sẽ được hưởng lương hưu khi đáp ứng đủ hai điều kiện quan trọng. Thứ nhất là đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật. Thứ hai là có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên. Quy định này áp dụng chung cho cả lao động nam và lao động nữ.
Trước đây, để đủ điều kiện nhận lương hưu, người lao động phải có ít nhất 20 năm đóng BHXH. Tuy nhiên, trong thực tế có nhiều người lao động làm việc không ổn định, thường xuyên thay đổi công việc hoặc bị gián đoạn quá trình đóng bảo hiểm nên khó đạt được mốc 20 năm. Chính vì vậy, việc giảm thời gian đóng xuống còn 15 năm được xem là bước cải cách quan trọng nhằm mở rộng cơ hội hưởng lương hưu cho nhiều đối tượng hơn.
Nhờ quy định mới này, những người lao động có thời gian làm việc ngắn hơn hoặc tham gia BHXH muộn vẫn có khả năng đủ điều kiện nhận lương hưu khi đến tuổi nghỉ hưu. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với nhóm lao động phổ thông, lao động thời vụ hoặc những người có quá trình làm việc không liên tục.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quy định về đóng đủ 15 năm BHXH không áp dụng cho tất cả các trường hợp nghỉ hưu. Đối với người lao động nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động, điều kiện hưởng lương hưu sẽ được thực hiện theo quy định riêng tại Điều 65 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, với các tiêu chí khác liên quan đến mức độ suy giảm sức khỏe và thời gian đóng bảo hiểm.
Không chỉ áp dụng với người tham gia BHXH bắt buộc, quy định 15 năm đóng BHXH cũng được áp dụng cho những người tham gia BHXH tự nguyện. Theo Điều 98 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hưởng lương hưu khi đáp ứng đủ hai điều kiện gồm: đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động 2019 và có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên.
Chính sách này được đánh giá là bước tiến quan trọng nhằm khuyến khích người lao động tự do, người làm việc trong khu vực phi chính thức hoặc những người không có hợp đồng lao động tham gia BHXH tự nguyện. Khi tham gia đầy đủ và đủ điều kiện, họ sẽ có nguồn thu nhập ổn định khi về già, góp phần bảo đảm cuộc sống lâu dài.
Việc giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu xuống còn 15 năm không chỉ giúp nhiều người lao động có cơ hội nhận lương hưu mà còn góp phần hạn chế tình trạng rút BHXH một lần, vốn đang diễn ra khá phổ biến trong những năm gần đây. Đồng thời, chính sách mới cũng giúp mở rộng phạm vi bao phủ của hệ thống bảo hiểm xã hội, hướng tới mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội bền vững cho người dân trong tương lai.
1