Cục máu đông ở não hình thành khi quá trình đông máu diễn ra bất thường trong lòng mạch, tạo thành khối fibrin và tiểu cầu gây cản trở dòng máu lên não. Trong điều kiện bình thường, cơ chế đông máu giúp cơ thể cầm máu khi mạch bị tổn thương và sẽ tự tan nhờ hệ thống tiêu fibrin nội sinh. Tuy nhiên, khi dòng máu chảy chậm, thành mạch bị tổn thương hoặc rối loạn đông máu kéo dài, cục máu đông có thể hình thành và tồn tại dai dẳng.
Khi cục máu đông xuất hiện trong mạch máu não, oxy và dưỡng chất không thể nuôi dưỡng tế bào thần kinh. Chỉ sau vài phút thiếu máu, các tế bào não bắt đầu tổn thương không hồi phục, làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não, liệt nửa người, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm trí nhớ hoặc thậm chí tử vong.
Cơ chế hình thành cục máu đông trong mạch máu não
Cục máu đông không hình thành ngẫu nhiên mà là kết quả của nhiều yếu tố phối hợp:
Tổn thương thành mạch: Khi thành mạch bị xơ vữa, viêm hoặc chịu áp lực cao kéo dài, lớp nội mô bị tổn thương, kích hoạt phản ứng đông máu.
Hình thành fibrin: Chuỗi phản ứng đông máu tạo ra các sợi fibrin đan xen như “lưới bẫy”, giữ lại tiểu cầu và tế bào máu, từ đó hình thành cục máu đông.
Rối loạn cân bằng đông – tan huyết: Ở người khỏe mạnh, enzyme nội sinh plasmin sẽ giúp làm tan cục máu đông. Nhưng khi cơ chế này suy giảm, huyết khối dễ tồn tại và phát triển bất thường.
Việc xử lý cục máu đông ở não phụ thuộc vào mức độ nặng nhẹ, thời gian khởi phát và tình trạng của người bệnh. Trong những trường hợp nguy cấp, bác sĩ có thể chỉ định các biện pháp can thiệp chuyên sâu:
Can thiệp thủ thuật hoặc phẫu thuật: Một số kỹ thuật như lấy huyết khối cơ học, mở lòng mạch hoặc đặt thiết bị hỗ trợ được áp dụng nhằm nhanh chóng tái thông dòng máu lên não.
Sử dụng thuốc theo chỉ định y tế: Các nhóm thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu hoặc hỗ trợ tan huyết khối được dùng trong những trường hợp phù hợp. Việc sử dụng thuốc cần theo dõi chặt chẽ để hạn chế nguy cơ chảy máu.
Tuy nhiên, các biện pháp trên chủ yếu áp dụng trong giai đoạn cấp. Về lâu dài, phòng ngừa hình thành cục máu đông vẫn là yếu tố then chốt giúp giảm nguy cơ tai biến mạch máu não.
Các chuyên gia khuyến nghị nên kết hợp nhiều biện pháp đồng thời như:
Duy trì vận động đều đặn: Đi bộ, bơi lội, yoga giúp cải thiện tuần hoàn và hạn chế máu ứ trệ.
Kiểm soát cân nặng và huyết áp: Béo phì và tăng huyết áp làm tăng nguy cơ huyết khối.
Chế độ ăn lành mạnh: Ưu tiên rau xanh, cá, ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế mỡ bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn.
Từ bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia: Các thói quen này làm tổn thương thành mạch và thúc đẩy quá trình đông máu bất thường.
Trong khi tai biến mạch máu não vẫn là vấn đề đáng lo ngại tại nhiều quốc gia, Nhật Bản lại ghi nhận tỷ lệ tử vong do đột quỵ giảm liên tục trong nhiều thập kỷ. Một trong những bí quyết quan trọng nằm ở chế độ ăn truyền thống giàu thực phẩm lên men, đặc biệt là natto – đậu tương lên men. Natto chứa enzyme nattokinase, được biết đến với khả năng hỗ trợ phân hủy fibrin – thành phần chính của cục máu đông. Từ đó giúp:
Hỗ trợ giảm nguy cơ hình thành và làm tan cục máu đông.
Hỗ trợ giảm nguy cơ tai biến mạch máu não do tắc mạch.
Hỗ trợ phục hồi chức năng sau tai biến do tắc mạch.
Ngày nay, nattokinase còn được ứng dụng trong các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe, kết hợp cùng công nghệ bào chế hiện đại nhằm bảo vệ hoạt tính sinh học và nâng cao khả năng hấp thu.
Cục máu đông - đặc biệt ở não là mối nguy thầm lặng nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được nhận diện và phòng ngừa từ sớm. Việc duy trì lối sống khoa học, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và kết hợp sử dụng sản phẩm chứa enzym nattokinase sẽ góp phần bảo vệ não bộ, giảm nguy cơ tai biến mạch máu não và nâng cao chất lượng sống.
73
37
17
6
4
2