Bệnh Parkinson là rối loạn thần kinh mạn tính, xảy ra khi các tế bào thần kinh trong não dần bị thoái hóa, làm giảm sản xuất dopamine – chất dẫn truyền thần kinh quan trọng giúp điều khiển vận động. Hậu quả là người bệnh gặp khó khăn trong cử động, tay chân run rẩy, di chuyển chậm chạp và cứng cơ.
Bệnh Parkinson không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống mà còn tạo gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội.
Hiện nay, dù có nhiều phương pháp và nhiều loại thuốc điều trị bệnh này nhưng vẫn chưa có một phương pháp nào đặc hiệu có thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh Parkinson. Tuy nhiên, với sự phát triển của y học đã có nhiều biện pháp giúp cải thiện chất lượng cuộc sống, trì hoãn tiến trình tiến triển của bệnh Parkinson.
Bệnh Parkinson là một bệnh lý thoái hóa của hệ thần kinh trung ương, gây ảnh hưởng đến tình trạng vận động, giữ thăng bằng và kiểm soát cơ của bệnh nhân.
Bệnh Parkinson thuộc nhóm các bệnh rối loạn vận động. Nó có đặc điểm cứng cơ, run, tư thế và dáng đi bất thường, chuyển động chậm chạp và trong trường hợp bệnh nặng, người bệnh có thể mất đi một số chức năng vận động vật lý.
Do bệnh không có thuốc điều trị dứt điểm nên phác đồ điều trị và các biện pháp vật lý trị liệu, nhằm kiểm soát tốt các triệu chứng của bệnh giúp người bệnh sống chung với căn bệnh này trong nhiều năm.
Hiện nay, các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra nguyên nhân cụ thể gây bệnh Parkinson. Nhưng họ phát hiện ra rằng, hàm lượng dopamine trong cơ thể của người bệnh bị giảm đi đáng kể. Đây là một chất dẫn truyền thần kinh có tác dụng dẫn truyền tín hiệu giữa các sợi thần kinh trong não và giữ vai trò trong việc cử động và phối hợp động tác của cơ thể. Chúng tập trung nhiều ở vùng hạch đáy của não.
Khi các tế bào não bị thoái hóa hoặc mất khả năng sản sinh dopamine sẽ khiến cơ thể bị thiếu hụt chất này. Vì vậy, người bệnh sẽ gặp nhiều khó khăn trong quá trình vận động.
Ngoài ra, bệnh có thể do một số yếu tố khác gây ra như:
Ở giai đoạn đầu, bệnh Parkinson chỉ biểu hiện các triệu chứng một bên cơ thể. Giai đoạn này, người bệnh sẽ luôn cảm thấy mệt mỏi, các động tác diễn ra chậm hơn so với bình thường. Khi bệnh tiến triển sang giai đoạn nặng hơn thì các triệu chứng bắt đầu biểu hiện một cách rõ ràng.
Các triệu chứng ban đầu chỉ xuất hiện một bên cơ thể thì lúc này đã xuất hiện ở khắp cơ thể người bệnh:
Mặc dù bệnh Parkinson không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống sinh hoạt của bạn. Bạn có thể trở thành người tàn phế nếu bệnh tiến triển nặng. Do đó, người bệnh nên phát hiện và điều trị bệnh càng sớm càng tốt.
Dưới đây là một số cách điều trị mà bạn có thể áp dụng để ngăn chặn bệnh phát triển:
4.1 Điều trị bằng thuốc:
Để điều trị bệnh Parkinson, bạn có thể sử dụng một số thuốc do bác sĩ chỉ định như:
Khi mới sử dụng các loại thuốc này, người bệnh chỉ nên dùng với liều thấp, sau đó mới tăng dần và duy trì liều lượng. Nếu muốn đổi sang loại thuốc khác, người bệnh nên thay đổi từ từ, không ngừng thuốc đột ngột.
TS.BS Nguyễn Duy Mạnh - Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp Hải Phòng cũng khuyên rằng, trong quá trình sử dụng, người bệnh có thể gặp một số tác dụng phụ do thuốc gây ra như: khô miệng, tim đập nhanh, dị ứng, đau bụng, buồn nôn,… nặng hơn có thể gây lú lẫn, ảo giác,…
Nếu điều trị bằng thuốc không mang lại hiệu quả, người bệnh có thể điều trị bằng các phương pháp phẫu thuật như: phẫu thuật định vị, kích thích điện vùng liềm đen - thể vận và ghép mô thần kinh.
Các biện pháp phục hồi chức năng mà người bệnh có thể áp dụng bao gồm:
Vật lý trị liệu giúp người bệnh tăng khả năng vận động và giảm rối loạn thăng bằng. Phương pháp trị liệu ngôn ngữ: giúp người bệnh giảm các rối loạn về nói và nuốt.
Các bài tập luyện như: yoga, thái cực quyền, dưỡng sinh, rất có ích với người bệnh trong việc cải thiện khả năng vận động.
Các biện pháp phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người bệnh khắc phục những triệu chứng co cứng cơ, đau mỏi khớp, chống loét do tì đè,... Vì vậy, người nhà nên ứng dụng các biện pháp này kết hợp với việc dùng thuốc để cải thiện khả năng vận động của người bệnh.
Bệnh Parkinson gây ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt và có thể khiến người bệnh bị tàn phế suốt đời. Khi phát hiện những triệu chứng của bệnh, người dân cần được thăm khám và tư vấn bởi các bác sĩ chuyên khoa thần kinh để có biện pháp điều trị kịp thời. Đồng thời, tập vật lý trị liệu hằng ngày theo hướng dẫn của bác sĩ để cải thiện khả năng vận động.
Ngoài ra, việc uống nhiều nước và một chế độ ăn giàu chất xơ cũng giúp người bệnh khắc phục triệu chứng của bệnh.
Theo TS.BS Nguyễn Duy Mạnh, hiện nay mỗi tháng, khoa Thần kinh của bệnh viện tiếp nhận khám và điều trị khoảng 400 - 500 bệnh nhân Parkinson, cho thấy tỷ lệ mắc bệnh đang ngày càng tăng, nhất là trong bối cảnh dân số già hóa nhanh. Phần lớn trong số đó là người cao tuổi, sức khỏe yếu, nhiều bệnh phối hợp, không thể tự chăm sóc bản thân, gần như phụ thuộc hoàn toàn vào người thân trong từng bữa ăn, giấc ngủ và mọi sinh hoạt cá nhân. Có người vẫn trò chuyện mạch lạc, nhưng chỉ cần đứng dậy là té ngã ngay.
"Căn bệnh này không ảnh hưởng ngay đến tính mạng người bệnh, nhưng lại âm thầm lấy đi từng phần đời sống của họ. Điều quan trọng nhất trong điều trị là kiên trì, kết hợp giữa thuốc men, tập vận động và cả sự đồng hành, cảm thông từ gia đình" - bác sĩ Mạnh nói.
Bên cạnh việc điều trị bệnh bằng thuốc, khoa Thần kinh cũng đang đẩy mạnh các liệu pháp phục hồi chức năng, hướng dẫn người bệnh tập vận động nhẹ, kiểm soát cử động tay chân, cải thiện giấc ngủ và tinh thần. Các y bác sĩ cũng phối hợp với người nhà để xây dựng một lộ trình chăm sóc tại nhà phù hợp, giúp bệnh nhân duy trì sự độc lập tối đa trong sinh hoạt.
