Lắng nghe mùa xuân về

Một tối ngồi yên, chợt nhận ra lòng mình bớt chao động. Xuân, nhiều khi, không nằm ở thời gian, mà ở khả năng lắng nghe sâu của mỗi người.

Trong tinh thần Phật giáo, mùa xuân không chỉ là sự đổi thay của đất trời, mà còn là khoảnh khắc tâm thức được làm mới. Khi đông tàn, băng giá tan đi, cỏ cây âm thầm hồi sinh, đó cũng là lúc con người có cơ hội trở về với chính mình, buông bớt những nặng nề đã mang suốt một năm dài.

Người học Phật thường được nhắc nhở: hãy quay về nương tựa nơi thân và tâm. Mùa xuân là thời điểm thuận duyên cho sự trở về ấy. Chỉ cần ngồi yên vài phút, theo dõi hơi thở ra vào, ta sẽ thấy rõ: không phải cuộc đời thiếu bình an, mà do tâm mình ít khi chịu dừng lại. Khi tâm lắng, xuân tự nhiên hiện hữu.

Xuân cũng là mùa của vô thường. Hoa nở rồi hoa tàn, mầm xanh trồi lên rồi sẽ già cỗi. Đức Phật dạy rằng, hiểu rõ vô thường không để sinh buồn, mà để biết trân quý từng phút giây đang có. Một nụ cười còn kịp trao, một lời xin lỗi chưa muộn, một cái nắm tay đủ ấm – đó đều là những bông hoa xuân nở trong đời sống thường nhật.

Ở chốn thiền môn, mùa xuân không tách rời giới - định - tuệ. Giữ giới để đời sống không rối loạn, hành thiền để tâm được an trú, học pháp để thấy rõ con đường mình đang đi. Khi ba yếu tố ấy được nuôi dưỡng, xuân không chỉ ghé thăm vài ngày Tết, mà trở thành khí hậu thường trực trong tâm.

Có những người đi qua rất nhiều mùa xuân mà lòng vẫn lạnh. Bởi họ mải miết chạy theo hơn/ thua, được/ mất, mà quên mất việc chăm sóc đời sống nội tâm. Phật giáo không phủ nhận đời sống vật chất, nhưng luôn nhắc rằng: nếu thiếu tỉnh thức, mọi đủ đầy cũng dễ trở thành gánh nặng. Ngược lại, chỉ cần tâm an, một chén trà nhạt cũng hóa ngọt, một góc sân nhỏ cũng đủ đầy hương xuân.

Lắng nghe mùa xuân về, kỳ thực là lắng nghe chính mình. Nghe xem trong lòng còn bao nhiêu giận hờn chưa hóa giải, bao nhiêu mong cầu chưa buông xuống. Nghe để biết mình cần sửa điều gì, cần nuôi dưỡng điều gì. Đó không phải là sự tự trách, mà là lòng từ bi quay về với bản thân.

Trong kinh, Đức Phật dạy: “Tâm dẫn đầu các pháp”. Mùa xuân của đất trời dù rực rỡ đến đâu, nếu tâm còn đầy phiền não, xuân ấy vẫn khuyết. Nhưng nếu tâm biết quay về, biết thở, biết dừng, thì dù ngoài kia còn mưa gió, xuân vẫn đang nở trong lòng.

Khi ta biết lắng nghe mùa xuân về, ta cũng học được cách lắng nghe người khác, lắng nghe cuộc đời bằng một tâm không vội phán xét. Và có lẽ, đó chính là món quà đẹp nhất mà mùa xuân - trong tinh thần Phật giáo - muốn trao tặng cho mỗi chúng ta: một cơ hội để bắt đầu lại, nhẹ nhàng, tỉnh thức và đầy thương yêu.